Vesti
Dečiji i omladinski fudbal na jednom mestu - pratite najvažnije informacije i aktuelnosti.

09.02.2021

TC: Superliga Srbije ili hrvatski HNL - koja je liga bolja?

Sample image

O tome čiji je fudbal bolji, srpski ili hrvatski, već smo analizrali i pisali OVDE. Pisali smo i o tome tome zašto je hrvatska postala fudbalska sila (OVDE). Jedan od razloga je i postojanje “Razvojnog plana HNS-a” o kome čitajte OVDE. A napravili smo i zanimljivo istraživanje gde su “stvarani” srpski, hrvatski i bh- reprezentativci i uporedili njihove specifičnosti. OVO  je tekst koji obrađuje tu temu.

Stiče se utisak da smo već dosta toga sagledali kada je upitanju poređenje srpskog i hrvatskog fudbala kao dve dominantne tačke u ovom delu Evrope. Međutim, ostalo je zanimljivo da uporedimo kvalitet i organizaciju najvišeg ranga fudbalskog/nogometnog takmičenja u dve susedne “rivalske” zemlje. Pa da krenemo…

Kao što znate, u bivšoj Jugoslaviji klubovi iz ove dve zemlje su se takmičili u istoj ligi. Ako govorimo o njihovom uspehu, može se reći da su srpski klubovi bili nešto uspešniji. Više klubova iz Srbije je učestvovalo u najkvalitetnijem takmičenju a imali su i bolje rezultate. Značajno veći broj titula osvajali su srpski klubovi a na evropskoj sceni imali su značajnije rezultate, pre svega zahvaljujući Crvenoj Zvezdi i Partizanu.

Kada poredimo današnje lige, ono što je na prvi pogled očigledno je broj klubova u najkvalitetnijem takmičenju. Dok se u HNL-u (Hrvatska nogometna liga) takmiči svega 10 klubova u Superligi Srbije se takmiči duplo više, čak 20. U Hrvatskoj smatraju da se tako koncentriše kvalitet dok se u Srbiji igra na kartu teritorijalne zastupljenosti pa se u Superligi takmiče klubovi iz velikog broja gradova i gotovo svih regiona i okruga.

U HNL-u se igra po četvorogružnom modelu, odnosno sve ekipe se međusobno sastaju četiri puta u toku godine a svaki klub odigra 36 utakmica tokom sezone. U Superligi Srbije se igra dvokružno i svaki klub odigra 38 utakmica tokom sezone.

Što se tiče stadiona na kojima se utakmice igraju oni su još iz vremena bivše zajedničke države. Malo je novih stadiona ali i onih koji su renovirani u poslednjoj deceniji. Uglavnoj, infrastruktura je jedan od najvećih problema koji utiče na konfor publike koja prati utakmice najelitnijeg takmičenja. U Superligi,  kapacitet veći od 15 hiljada mesta na stadionu imaju Crvena Zvezda (52000), Partizan (32000)i Radnički Niš (18000)a veći od 10 hiljada ima Vojvodina (14800), Mačva Šabac (10000), Napredak Kruševac (10300) i Novi Pazar (12000). Na nekoliko većih stadiona u Srbiji, kao što su stadioni u Kruagujevcu ili Smederevu , igra se drugoligaški fudbal. Nove modernije stadione, manjih dimenzija, imaju Voždovac i Metalac iz Gornjeg Milanovca . Uskoro će TSC iz Bačke Topole imati jedan od najmodernijih i najfunkcionalnijih stadiona u regionu. Ostali klubovi uglavnom imaju problem sa stadionima manjeg kapaciteta i “isteklog roka trajanja”. U Hrvatskoj je situacija slična. Ipak, reklo bi se da su stadioni u Hrvatskoj malo “našminkaniji” i moderniji, sa većim komforom. Stadione sa više od 15 hiljada mesta imaju Hajduk Split (35000), Dinamo Zagreb (35000) i Osijek (18500). Ostali stadioni su znatno manji, uglavnom od 5-10 hiljada sedećih mesta. Nov stadion ima Rijeka a u fazi izgradnje je Osijekov velelepni stadion koji će biti ponos Hrvatske.

Možda je to razlog posete na stadionama, koja je mađu najmanjim u Evropi. Čini se da su zbog lošeg fudbala, ekonomske situacije, ratova, izraženijeg huliganizma i drugih razloga, poslednje dve decenije publika u Srbiji i Hrvatskoj izgubila naviku dolaska na stadione. Time su i lige u obe zemlje izgubile rejting u evropskim okvirima. Prema istraživanjima koja su objedinila posete na fudbalskim stadionima 51 svetske fudbalske lige u periodu od 2003. do 2019. godine, srpska Superliga je na 43. mestu sa prosečnom posetom od 2635 gledalaca po meču, dok se hrvatski HNL nalazi na 41. mestu sa posetom od 2852 gledaoca po meču.

Što se tiče uspeha na internacionalnoj sceni, bodove za svoju zemlju uglavnom donose 2-3 vodeća kluba u obe zemlje. Partizan je to činio u protekloj deceniji a sada je tu “obavezu” preuzela Crvena Zvezda. Značajno manje bodova osvajaju ostali klubovi kao što su Vojvodina ili Čukarički. Kod hrvata je Dinamo osvojio više od polovine bodova za hrvatsku ligu. Bodove povremeno osvajaju Rijeka i Osijek a sve manje splitski Hajduk. Trenutno, Superliga Srbije sa koeficijenom 21.625 zauzima 16. mesto na UEFA listi najkvalitetnijih liga Evrope. Sa druge strane, Hrvatska je pala za tri mesta i sada zauzima  19. mesto sa 20.375 bodova.

Što se tiče kvaliteta timova koji se takmiče u liga, njihova vrednost se može proceniti i na osnovu tržišne vrednosti igračkog kadra u klubovima. Prema specijalizovanom sajtu za procenu vrednosti igrača na tržištu, Transfermarkt, vrednost 594 igrača iz 20 klubova Superlige je ukupno 214.53 miliona evra ili 364 hiljade evra po igrači. Stiče se utisak da su igrači iz HNL-a cenjeniji, jer je ukupna vrednost 305 igrača iz 10 klubova 237,63 miliona evra ili 780 hiljada evra po igraču. Dinamo je daleko izspred svih sa vrednošću tima od preko 100 miliona što je puno više od Crvene Zvezde čija se vrednost procenjuje na nešto više od 52 miliona. Ako uporedimo po pet “najskupljih timova” vrednost prvih pet iz Srbije je 130 miliona dok je vrednost prvih pet u Hrvatskoj 190 miliona evra.   

Kada se uporedete vrednosti transfera igrača iz ove dve lige onda je tu razlika još očiglednija. Hrvatski klubovi godinama zarađuju značajno više novca od klubova iz Srbij što pokazuje da su cenjeniji u evropskim okvirima ali i da su klubovi finansijski stabilniji jer nisu primorani da prodaju svoje, najčešće mlade igrače, za manje novca za razliku od srpskih klubova koji koriste svaku priliku da zarade novac od prodaje igrača, pa makar to bilo i znatno manje od onoga koliko oni zapravo vrede. Da bi uporeili brojkama i pokazali razliku, uzećemo u razmatranje transfere samo u poslednje tri godine i to samo vodećih pet klubova u obe lige. Klubova koji su nosioci transfera i praktično oni koji jedini zarađuju od transfera u obe lige.

Pet najdominantnijih hrvatskih klubova (Dinamo, Hajduk, Osijek, Rijeka i Lokomotiva Zagreb) u protekle tri godine uložili su više od 35 miliona evra u dovođenje pojačanja dok su u istom periodu inkasirali blizu 150 miliona evra od prodajesvojih najboljih igrača. Više od polovine tog novca zaradio je Dinamo sa više od 80 miliona evra prihoda. Više od 20 miliona zaradili su Hajduk, Rijeka i Osijek a Lokomotiva je na cifri od 15-ak miliona evra. Dinamo je uložio preko 20 miliona u dovođenje igrača a značajan deo novca ostao je u Hrvatskoj jer je Dinamo velikim novcem plaćao igrače koji su dolazili iz Rijeke, Lokomotive, Gorice itd., što nije slučaj sa srpskim klubovima.

Za srpske klubove, hrvatski model transfera igrače je prilično daleko, osim Crvene Zvezde i Partizana koji su na nivou hrvatskih klubova. Primera radi, najdominantnijih pet klubova Superlige Srbije u poslednje (Crvena Zvezda, Partizan, Vojvodina, Čukarički, Radnički Niš) u poslednje tri godine, prodali su igrače za oko 80 miliona evra. Gotovo duplo manje od pet hrvatskih klubova. Od toga blizu 40 miliona zaradio je Partizan a manje od 30 miliona Crvena Zvezda. Čukarički je sa oko 9 miliona na visokom trećem mestu, dok su Vojvodina i Radnički na manje od 2 miliona evra zarađenog novca od transfera. Što se tiče ulaganja novca u dovođenje pojačanja, Crvena Zvezda je uložila više od 15 miliona a Partizan tri puta manje. Interesantne su dve stvari, prva da je Partizan značajno više novca zaradio a manje uložio u tim od Crvene Zvezde a druga da je Vojvodina izgubila epitet rasadnika talenata i ima sve manje igrača koje može da proda u evropske lige po značajnijim cenama. Po zarađenom novcu od prodaje igrača, Vojvodina je u rangu klubova koji se u HNL-u bore za opstanak u ligi.

I na kraju, hajde da procenimo zanimljivost obe lige, odnosno koliko je borba za titulu i opstanak neizvesna i koliko su učesnici lige izjednačeni, što je bitan pokazatelj rejtinga lige u regionu i sa ekonomskog aspekta i sa aspekta pažnje publike, sponzora, medija itd…

U Superligi Srbije trka za titulom se tradicionalno vodi između dva beogradska kluba, Crvene Zvezde i Partizana. Zanimljiva je, jedino, trka za treće mesto i izlazak na evro scenu. Za ta mesta su se u poslednjoj deceniji najčešće borili Vojvodina, Čukarički i Radnički iz Niša a od prošle godine i TCS iz Bačke Topole. U borbi za opstanak bore se najčešće klubovi koji godinama ulaze i izlaze iz Superlige ili se obično zadržavaju nekoliko godina. Postoji tek nekoliko klubova koji su redovni učesnici Superlige i po pravili zauzimaju sredinu tabele. Superliga je liga u kojoj je gotovo nemoguće da tim koji je u jednom sezoni bio na vrhu, naredne godine ispadne iz lige ili tim koji uđe da se lansira u vrh tabele naredne sezone. Na taj način liga je prilično jednolika svake sezone i osim borbe za titulu između Crvene Zvezde i Partizana sve ostalo jeizvesno i unapred poznato. Zaključak, liga je nezanimljiva i dosadna.

U HNL-u, praktično nema neizvesnosti ni u borbi za titulu. Bar je to praksa poslednjih 15 godina. U tom periodu, samo jednom zagrebački Dinamo nije postao šampion države (Rijeka je bila prvak). Godinama je važilo pravilo da je Dinamo prvi hrvatski klub a Hajduku rezervisano drugo mesto na tabeli. Poslednjih nekoliko sezona promenilo se samo to da je Rijeka zamenila Hajduk na poziciji drugog kluba a za treće mesto i izlazak na evro scenu bori se više klubova. Poslednje dve sezone, liga se malo više izjednačila. Stiče se utisak da su se ostali klubovi, nikada više, pribličili Dinamu a pored Hajduka i Rijeke, pojavili su se klubovi koji imaju trend rasta i mogli bi u bliskoj budućnosti da se uključe u borbu za tituli. Pre svega Osijek a onda i Lokomotiva, Gorica i dr. Borba za opstanak se najčešće vodi između 3-4 ista kluba koji se “menjaju” u eliti.

Uefin koeficijenti pokazuju da je srpska Superliga ispred hrvatskog HNL-a po rezultatima njenih učesnika ali većina drugih parametara ide u prilog tome da je HNL ipa ispred Superlige Srbije u mnogim segmentima. Jedan od primera je i podatak da je HNL od prodaje TV prava početkom tekuće sezone zaradila 10 miliona evra. Sa druge strane kompanija LingLong je za sponzorstvo Superlige koja nosi njeno ime izdvojila svega 480 hiljada evra.

O temi mogućnosti realizacije ideje regionalne lige, pisaćemo drugom prilikom.

Pišite nam svoje mišljenje...


TC-TIM

Nazad